De genezende kracht van stlte

 'IK WEET niet wat er met me aan de hand is. Ik schreeuw tegen de kinderen. Ze maken altijd rommel en ik blijf maar opruimen. Mijn man is ook zo'n sloddervos. Gek eigenlijk, vroeger kon ik daar veel beter tegen. Ik legde het de kinderen weer eens uit en dan was het weer een poosje netjes. Nu ben ik meteen aangebrand. De laatste tijd kan ik ook geen 'stille tijd' meer houden. Ik hoor dan mijn eigen schelle stem als ik even stil zit. Ik voel me dan zo schuldig. . . '

Agnes zat een beetje ingezakt voor me. Ik merkte dat ze er minder verzorgd uitzag dan ik van haar gewend was. Een wat teleurgestelde bitterheid straalde van haar af. Ze was ook opstandig. Agnes keek me vragend aan en verwachtte iets van mij. Wat zou ik haar kunnen zeggen? Het was natuurlij k een hele opgave: een druk gezin met levendige kinderen en een man die keihard moet werken om zijn bedrijf draaiend te houden. Ik vroeg me af hoe het met hun huwelijk zou gaan in zo'n gespannen sfeer. Op die zondagmorgen na de dienst, sprak ik met Agnes over 'de genezende kracht van stilte'.

Een Nederlandse huisvrouw

Ik las enkele jaren geleden met grote interesse een artikel over 'Het dagelijkse leven van een huisvrouw in Nederland'. Een van de opmerkelijke feiten die uit een onderzoek naar boven kwam, was dat 'de huisvrouw' niet meer dan vijftien minuten achter elkaar iets kan doen. Dan gaat de bel weer of de telefoon, de kinderen roepen, enz. Het gevolg is dat het gewone leven als kruimels van een koek door de vingers glijdt. Een brokje van dit een snippertje van dat. Daardoor wordt ze steeds meer gericht op wat anderen van haar verwachten. Als een Chinese goochelaar moet ze tien ballen voortdurend in de lucht houden. Ze heeft geen tijd om zich af te vragen: 'wat wil ik nu zelf?' Christelijke huisvrouwen hebben nog een extra last: 'maar de Heer wil toch dat ik dien...'

Zo ontstaat schuldgevoel, machteloze woede, steeds minder veerkracht om de gewone spanningen van het leven op te vangen. Hoe deed Jezus dat toch? Ook op Hem werd voortdurend een beroep gedaan. Ik ontdekte in de Bijbel dat Jezus zich regelmatig terugtrok in de stilte. Hij sjouwde dan niet een boekrol met zich mee om het Woord te lezen. Hij zocht de stilte om door God opnieuw opgeladen te worden.

Veerkracht voor de nieuwe dag

Ik ben vaak een uur eerder wakker dan Wil. Als ik me dan omdraai wordt ze gelijk wakker. Ik blijf dus heel stil liggen en houdt zo m'n 'stille tijd'. Ik heb ontdekt dat die perioden van stilte me geestelij inspireren, me herstellen van de drukte en me veerkracht geven voor de nieuwe dag. Veel mannen gebruiken hun reistijd naar het werk daarvoor. Onze overspannen huisvrouw schreef ik het volgende recept voor: Er moeten tijdsblokken van drie uur stilte komen. In die tijd moet een goede vriendin of echtgenoot het huishouden opvangen. Daarom vroeg ik de echtgenoot van Agnes om erbij te komen.

We spraken af dat Agnes zes weken lang, twee keer per week zo'n stilteperiode van drie uur zou krijgen. Op een rustige, komfortabele plaats waar ze geen geluiden van het huishouden kon horen zou Agnes dan alleen moeten zijn. Haar man was blij dat hij iets konkreets kon doen. Hij had zich tot nu toe machteloos gevoeld. Ter plekke nam hij zijn agenda om te kijken hoe hij dit kon organiseren.

Luisteren naar je eigen hart

Ik legde uit: 'De bedoeling van die zes uur per week stilte is, dat je tijd krijgt om naar je eigen hart te luisteren, je af te vragen wat wil ik nu eigenlijk met mezelf? Bijna iedereen zit in een sociale omstandigheid waarin je dingen moet doen omdat anderen dat willen. We worden gemanipuleerd, we kunnen geen 'nee' zeggen, ook al zouden we dat graag willen. Zo is het leven nu eenmaal.'

In die stilteperioden moeten we los komen van elk dwang-gevoel. Dus we moeten dan niet gaan Bijbellezen, tenzij we dat werkelijk graag willen. De vraag op zichzelf: 'wat wil ik nu, waar heb ik nu zin in', haalt behoorlijk wat stoom van de ketel van machteloze woede. Je gevoel voor humor kan weer terug komen, met als gevolg een nieuwe soepelheid in je omgang met man en kinderen.

De stem van God komt terug

Agnes keek me ongelovig aan toen dit plan zich voor haar ogen ontwikkelde. 'Zoveel tijd voor mezelf? Dat lijkt me heerlijk!' Maar de ervaring leert dat drie uur stil zijn moeilijk kan zijn. Met Agnes was het niet anders. Ze zei later: 'Die eerste keer had ik wel op je kunnen schieten. Na een uur wist ik niet meer wat ik zelf wilde.' Maar later kwamen teksten uit de Bijbel, brokstukken van preken, een gedicht van vroeger in haar gedachten naar boven.

Na zes weken was er al veel verbeterd. Nieuwe veerkracht om met haar man over intieme dingen te praten. Ze begon de stem van God beter te verstaan. Agnes kon toen met één stilteperiode per week toe. Ze was er intussen beter uit gaan zien. Haar gevoel voor humor was teruggekomen.

Stilte is een indrukwekkend teken van het koninkrijk van God. Toen Elia God zocht was Hij niet in de storm, noch in de aardbeving, maar in het suizen van een zachte koelte.

Téo van der Weele