Zorgelijke toekomst? 

In Noorwegen sprak ik met Otto en Lisa, een pas getrouwd stel.
Ze verwoordden eigenlijk dezelfde bezorgdheid die ik bij veel andere Noren aantrof.

De Noorse economie staat er niet rooskleurig voor. Mensen moeten hun huizen verkopen en de dreiging van een gedwongen EEG-lidmaatschap zit de Noren hoog. Otto werkt voor een multinational en krijgt veel informatie over zakelijke en politieke factoren. Toen kwam de brandende vraag van Otto en Lisa: "Is het wel verantwoord om in deze sociaal onzekere tijd een gezin te beginnen?" Het klinkt voor ons Nederlanders allemaal erg bekend. Zo anders zijn Noren ook niet. Misschien herkent u zichzelf op deze pagina.

Andere factoren

Na wat doorvragen bleken er echter heel andere factoren een rol te spelen. Otto en Lisa hadden beiden een goede baan. Van een oom konden ze een flat huren, dus zaten ze - een formidabele studielening niet meegerekend - niet echt zwaar in de schulden. Lisa's achterliggende vragen waren: "Moet ik dan ophouden met mijn werk?" en "Hoe goed is een kinderdagverblijf voor mijn baby?"
Het bleek dat Otto uit een gezin kwam waar vader altijd voor zijn werk weg was. Met Otto's werk zou het dezelfde kant opgaan. Terecht was Lisa's reactie: "Dan sta ik er helemaal alleen voor!"
Otto's diepere zorg was geworteld in de verhalen van zijn vader over de crisis van de 'jaren dertig' en het kindertehuis waar hij in terechtkwam toen zijn vader overleed en zijn moeder het leven niet meer aankon. Ik heb geen direct antwoord gegeven op de vraag van Lisa en Otto. Er zijn zo van die dingen die je samen met God moet uitzoeken. Het gesprek hielp in elk geval om heel w at verborgen vragen naar boven te halen. Vragen waarmee ze samen mee aan de slag moesten! Ik noem er twee:

1. Wat ervaart de ander?

Otto vond het vanzelfsprekend dat Lisa thuis zou blijven als er een baby zou zijn. Hij was van huis uit niet anders gewend. Lisa zal moeten proberen hem duidelijk te maken waarom ze toch graag wil blijven werken. Maar ze moet ook proberen Otto's achtergrond te begrijpen en zijn emotionele bezwaren tegen een kinderdagverblijf. Was Lisa bang om alleen achter te blijven? Bang dat er iets met Otto zou gebeuren? Hadden ze er trouwens wel eens aan gedacht dat in verwachting raken niet altijd zo vanzelfsprekend is? Hoe zouden ze het verwerken als blijkt dat ze geen kinderen kunnen krijgen?

2. Hoe bekijk je de wereld om je heen?

Een 'zorgelijke atmosfeer' kan je inzicht vertroebelen. Met een donkere bril op is een wolk op een zonnige dag al gauw een dreigende regenbui. We weten dat het winter wordt en je kunt je erop voorbereiden. Als je de wereld bekijkt vanuit een Bijbels gezichtspunt, zie je heel iets anders dan de economische en politieke commentatoren.

Actueel voorbeeld

Er was eens een jonge vrouw die in verwachting raakte. Er was politieke onrust in haar land. Het was in de greep van 'de bezetter'. Dictatuur en willekeur vierden hoogtij. Na de geboorte moesten ze onmiddellijk vluchten en ontkwamen maar net aan een barbaars bloedbad. Ze kregen asiel in een vreemd land. Hun kind groeide op in twee culturen. Zodra het maar enigszins mogelijk was, keerden ze terug naar huis. Het land was nog steeds bezet, maar ze namen het risico en vonden in een onbetekenend plaatsje genoeg werk om het gezin te onderhouden. We weten niet goed wat er met de vader gebeurde. Het verhaal vertelt alleen maar dat de moeder alleen achterbleef met enkele kinderen. Haar oudste zoon die de vlucht had meegemaakt, zorgde voor het gezin. Ondanks de dreiging waarin hij al vóór zijn geboorte verkeerde, ondanks de vlucht, ondanks de armoede en het één-ouder gezin kwam hij toch wel goed terecht. Zijn naam? Jezus van Nazareth!

Wees niet bezorgd

Jezus gaf zijn discipelen later de instructie: "Wees niet bezorgd... Vader weet wat je nodig hebt." Lisa en Otto dachten aanvankelijk dat als je maar genoeg bidt en trouw de Heer volgt, alles wel goed zou gaan. Dat naïeve beeld veranderde toen ze zagen hoe slecht het er politiek en economisch met Europa voor staat, met nu zelfs een bloedige oorlog in Joegoslavië. Maar de kerstgeschiedenis vertelt ons dat de Vader Jezus geboren liet worden in een uiterst moeilijke tijd. Ondanks alle dreiging, ontwikkelde Jezus zich tot een bij zonder leider,
Die ook de moed had de uiterste consequenties op zich te nemen; zelfs de dood aan het kruis. En er ging een zwaard door het hart van Maria.

Geen garantie

Ik kon Otto en Lisa niet garanderen dat alles wel mee zou vallen. Er hangen donkere, dreigende wolken boven Europa. Maar we kunnen elkaar er wel herinneren aan het feit dat, wat er ook met ons en met onze kinderen gebeurt, God in onze situatie komt en met ons meelijdt. Immanuël, God met ons!

Teo van der Weele