'Een kettinggebed?' 

'Zullen we een gebedsketting vormen en de hele gemeente motiveren om te bidden voor genezing van zuster Anne?'

Vastberaden kijkt de vriendin van Anne naar Lars, de voorganger. Ze is ervan overtuigd dat God wil genezen en dat het een geweldig getuigenis zou zijn voor de familieleden. De gemeente kon ook wel een opkikker gebruiken. Kort daarop vraagt Lars me hoe ik op deze vraag zou reageren. Wel of niet bidden voor genezing was geen punt. Iedereen was bewogen met Anne. Lars aarzelde meer over het 'hoe' van het bidden en hij maakte zich wat zorgen over de motivatie. Wanneer en waarom besluit je om met de hele gemeente om de beurt, dag en nacht door te bidden? Wat doe je als een deel van de gemeente niet gemotiveerd raakt?

Al luisterend dacht ik aan gelijksoortige situaties. Ik heb al heel wat verhalen gehoord van mensen die na aanhoudend gebed genazen. Kortgeleden nog schrokken we van het nieuws dat Jamie Buckingham ernstig ziek was. Nu is er het bericht dat hij genezen is. God greep in. Aanhoudend gebed van velen speelde een rol. Het kan echter ook anders aflopen. Enkele maanden geleden vloog één van de leiders van Jeugd met een Opdracht met spoed naar zijn vaderland. Zijn zus was dodelijk ziek. In haar gemeente hadden ze al heel wat wonderen meegemaakt. Opnieuw wijdde een gebedskern zich heel intensief aan voorbede. Na twee dagen ontdekten ze bij elkaar dezelfde vraag: 'Wil God haar misschien thuishalen?' Deze gedachte werd bevestigd door de zieke zelf. Ze had, tijdens die twee dagen, innerlijk ervaren hoe God haar klaar maakte om het leven op aarde los te laten. Daardoor kon ze open over haar sterven praten. In de weken die volgden waren er heel wat intieme gesprekken. De gezinsband werd hechter dan ooit. De begrafenis werd verlicht door blij geloof naast eerlijk verdriet. De dood is immers nog steeds de laatste vijand! Toch werd dit afscheid een geweldig getuigenis.

Mijn collega van Jeugd met een Opdracht voegde eraan toe dat hij het ook wel eens anders had meegemaakt. Bij dat andere sterfgeval bleven er mensen tot op de sterfdag zeggen dat God zou genezen. Ze drongen steeds krachtiger aan op gebed om hun geloof te rechtvaardigen. Er was altijd wel iemand die kon aangeven waarom God het gebed niet kon verhoren. Uit angst dat men de eerste zou zijn die in 'ongeloof zou opgeven', durfde de familie zelfs geen afscheid te nemen..., met als gevolg een trieste begrafenis.

Hoe vind je als leiding van een gemeente een balans bij het mobiliseren van de gemeente in gebed? De volgende benadering kan mogelijk een aanleiding zijn om dit eens te bespreken voordat er directe noden zijn. Het is altijd wat moeilijker om tijdens een crisis een besluit te nemen. Ik sprak met Lars, waarmee ik deze 'pastoraat' begon, over twee belangrijke vragen die kunnen helpen bij de besluitvorming.

Wordt een gebedskern geboren?

Een kleine gemeente kan al heel gauw als één geheel in de strijd staan. Voor een grotere gemeente is dat moeilijker. Voor je besluit een 'kettinggebed' te beginnen is het goed om eerst wat vragen te stellen:

Is de oproep tot intensieve voorbede geboren vanuit rust in God, of vanuit angst omdat iemand gaat sterven?

Familieleden die gezien hebben hoe intensief gebed hielp voor anderen, kunnen dwingend eisen dat er nu ook voor hún ernstig zieke gezinslid op dezelfde manier gebeden wordt. Als je dan niet meedoet, lijkt het wel alsof je met je ongeloof de genezing in de weg staat. Wat doe je als leiding van de gemeente in zo'n situatie? Noodgedwongen 'ja' zeggen? Maar zo'n opgedrongen 'gebedsketting' kan ook heel negatief werken. Gebed onder dwang is fnuikend voor voorbede. Gelovig gebed wordt geboren vanuit een relatie met God. Als leiding van een gemeente is het goed om op te letten hóe de gebedsdrang ontstaat.

Wat gebeurt er tijdens bet bidden?

Eindeloos bidden kan religiositeit zijn waar God buiten staat (Matteüs 6:7). Wat laat God zien tijdens het bidden, in welke richting wordt het gebed gestuurd? Een aantekenboek met verslagen, gedachten en indrukken kunnen mogelijk de 'rode draad' aantonen. Staat verhoring van het gebed of de ontmoeting met Jezus centraal? Hij is wel altijd met ons (Matteüs 28:20), maar we merken het niet altijd. Hij daagt ons uit om zo te bidden, dat Hij zijn aanwezigheid kan tonen (Matteüs 18:19,20). Hóe we bidden is afhankelijk van de leiding die God geeft. Paulus maakte biddend plannen om op reis te gaan, maar bij de grens van het Frygisch-Galatische land werden ze door de heilige Geest verhinderd het woord in Asia te spreken. Ook een andere poging werd gestopt (Handelingen 16:6,7). Paulus zegt hier niet dat satan hem tegenstond. Ik vraag me wel eens af of we niet te vaak satan de schuld geven van de problemen. Als Jezus een wonder doet en iemand zegt: 'Dit is van satan', dan is dat een kwalijke zaak. Als God bijstuurt, remt, of iets omkeert en we zeggen dan: 'Dit is van satan', is dat dan niet even slecht? Paulus herkende de leiding van God. Dat is misschien wel de kern van gelovig gebed. Ik weet van bidstonden waarin we steeds probeerden 'iets voor elkaar te krijgen'. Er zijn gelukkig ook andere herinneringen: dan gaat het bidden een bepaalde richting uit, er is onderling overleg, er groeit harmonie en er komt manifestatie van de kracht van God.

Moedig het initiatief aan

Uit het gesprek met Lars bleek, dat de kleine kern die de hele gemeente wilde activeren, nogal drammerig naar vernieuwing zocht. Hoe zeg je als voorganger in dat geval nee? Het zou die groep alleen maar nóg kritischer maken. Hij aarzelde om mee te doen. Openhartig vroeg hij zich af of dit kwam omdat hij baalde van die kritische groep. Of kreeg hij corrigerende impulsen van God? Ik vond de eerlijkheid van Lars een verademing. Ik ondersteunde de gedachte dat je zuinig moet zijn met oproepen aan de gemeente. Paulus gebruikte gevechtstermen. Hij waarschuwde ervoor dat als je een vuist maakt, je wel moet weten waar en hoe je slaat (1 Korintiërs 9:26). Tenslotte werd dit het antwoord van Lars: 'Fijn dat je zo intensief voor zuster Anne wilt bidden. Leg de gemeente geen schuldgevoelens op. Let op wie er leiding van God krijgt en zin heeft om te bidden.' Lars zei verder dat hij zo nu en dan ook mee wilde doen om te weten waar God ze in gebed naar toe zou leiden.

Ik heb de indruk dat die uitdaging ook een nieuwe eenheid kan scheppen in de gemeente. Ik ben benieuwd hoe het afloopt. Ik hoop er een andere keer iets meer over te kunnen vertellen.

Teo van der Weele