Een stille Kerst?

WE ZIJN er al zo aan gewend: de kerstdrukte wordt bezongen met 'stille nacht'. Het zakenleven zet de blik even op oneindig. Tot na de balans dan maar, we moeten het juist van deze tijd hebben. In veel gezinnen groeit de spanning. Je kunt nu eenmaal niet achterblijven. De kerstperiode kost meer geld en tijd. Er zijn vrouwen voor wie Kerst een traumatische tijd is, 'stille nacht zei u?' Eengezins-huishoudens hebben het met feestdagen extra moeilijk. Kunnen we wat bijzonders voor ze doen: een anonieme gift, of een dag uit met kinderen samen met uw gezin, zodat Ma even aan zich zelf toe komt (Jac.1:27)?

Annie is een van die gescheiden vrouwen, die het juist in de gezellige Kerstdagen extra moeilijk heeft. Hier haar verhaal, hoe ze dit keer met de Heer, er goed doorheen kwam.

Iemand pikte ons vader af

Annie is eigenlijk nog maar net een beetje door de eerste schok heen. Er is nog een stevige woede vanwege het langdurige bedrog. Ze lijdt mee met de verbijstering van de kinderen. De oudste, een 12-jarige dochter, uit regelmatig haar haat over 'dat wijf', dat haar vader had afgepakt.

Met wat gezond verstand van een vriendin en een gevoel voor humor, kwam ze meestal wel weer snel uit het dal. De Kerstdagen waren echter altijd al moeilijk geweest, nu alleen met de kinderen. Ze werd steeds meer kort aangebonden. De kinderen begonnen ook tegen elkaar te schreeuwen. Ten einde raad ging ze naar de huisarts. 'Dokter, hebt u iets dat me helpt om even stil te zijn van binnen?' Ze kreeg een 'chemische kruk' mee om even op te steunen, tijdens de Kerstdagen. 'Niet te lang hoor' zei de dokter, 'dan kom je van de regen in de drup'. Bij het volgende bezoek raadde hij haar aan iets aan ontspannings-oefeningen te doen. In een 'ontspannings-klas' leerde Annie 'innerlijk los te komen' van zich zelf. Na een poosje was het vrij makkelijk om, als de spanning te groot werd, 'even weg te zijn'. Ze merkte dan hoe ze het gevoel voor haar lichaam kwijtraakte en zweverig werd.

Via een nieuwe buurvrouw kwam ze in aanraking met het Evangelie. Daar vond ze een andere rust, door Jezus. Ik ontmoette haar tijdens een cursus pastoraat. Het viel me op hoe Annie, in momenten van aanbidding, in een onbeweeglijke rust wegzakte. Haar uitdrukkingsloos gezicht maakte me wat onrustig. 'Wat is hier aan de hand?' In de pauze hoorde ik haar verhaal. Ze merkte zelf ook hoe die vreemde stilte van vroeger wel eens terug kwam.

Niet alle rust komt van God

Ik zie wel meer mensen, die zoals Annie reageren. Daarom is het goed om hier aandacht aan te geven. Niet alle rust komt van God! Er is een genezende kracht van stilte, als dat gebeurt in de tegenwoordigheid van God (Ps.131). Bijbelse vrede is niet iets, maar Jezus zelf (Ef.2:14). Vanuit die vrede kunnen we de werkelijkheid om ons heen beter aan. Er is een gapende kloof tussen de stilte van het 'innerlijk afhaken', zoals Annie dat deed, en de 'rust in God' (Hebr.4:9). 'Innerlijk afhaken' door een oosterse mystieke onthechtings-techniek, geeft de stilte van een innerlijke leegte. Dat kan heel prettig overkomen, vooral als daarvoor alles in je gilde. Er bestaat geestelijk echter geen leegte. Het zal altijd weer met iets gevuld moeten worden. De oproep tot stilte in de Bijbel, is nooit los van de aanwezigheid, de directe openbaring van de tegenwoordigheid van God (Zacharia 2:13). De Psalmen staan vol van de afschuw over stilte zonder God (o.a. Ps.30:12, 35:22, 114:17).

Annie had geleerd om los te komen van haar lichaam. De Bijbel zegt ons echter dat we bewust moeten zijn dat we een lichaam hebben, waar we in wonen (Rom.12:1,2; 1 Cor.6:19). Het is de vrede van God die in onze geest, ziel én lichaam werkt. Die vrede bewaart onze eenheid, ook onze innerlijke eenheid, zelfs als door spanningen het wel lijkt alsof 'de lijm los laat' en we 'uit elkaar vallen' onder druk van omstandigheden (Efeze 4:3). Tal van occulte bewegingen brengen scheiding tussen ons lichaam, hoe we er mee omgaan en de geestelijke wereld waarin we leven. Jezus is echter, met Kerst, heel gewoon mens geworden. Dit 'vlees worden' is zo belangrijk, dat elke ontkenning er van gelijk afgewezen wordt als 'niet uit God' (1 Joh.4:2,3).

Bijbelse rust begint bij God

Het grote verschil tussen het Evangelie en alle andere godsdiensten komt juist met Kerst duidelijk naar voren. In alle godsdiensten staat onze eigen activiteit centraal. Er is een pogen om hogerop te komen, het goddelijke te bereiken. Door het Evangelie weten we dat dit onmogelijk is en dat daarom Jezus komt waar wij zijn. Bijbelse vrede begint bij God.

Annie stuurde ons een nieuw jaarskaart met een verslag hoe anders deze Kerst verlopen was. Ze had resoluut afstand genomen van haar 'stilte' zonder God. Ze zocht alleen maar ontspanning voor haar lichaam, als ze zeker wist, dat Jezus dicht bij haar was. Ze leerde eerst Jezus centraal te stellen. Zielsdankbaar herinnerde ze zich ook bewust wat God voor haar gedaan had (Ps.103:1). Door een regelmatig bewust toewijden van haar lichaam aan Jezus (Rom.12:1,2) groeide haar intieme relatie met God. Ze leerde hoe je pas goed kunt loslaten, onthechten, als je weet waar je aan vast gehecht wordt (2 Cor. 7:1; Hebr.12:1). 'Dan is er geen leegte waar je naar toe drijft. Ook kom je zo niet los van je lichaam, maar het wordt juist een prettig verblijf, een tempel waar de Heer ook in woont'.

Téo van der Weele